تبلیغات
موسسه فرهنگی مذهبی دیزج خلیلیان

کفاره روزه

  وجوب كفاره و موارد آن....
 کیفیت اداى کفّاره......
 فدیه و كفاره‌ى تأخیر.....
 مصرف كفّاره روزه.......



وجوب كفاره و موارد آن

318. کارهایى که روزه را باطل مى‌‌کند، هرگاه عمداً و از روى اختیار باشد، علاوه بر قضاى روزه‌ى آن روز، کفّاره را نیز بر انسان واجب مى‌‌سازد.

319. هر گاه کسى در شب ماه رمضان جنب شود و پس از جنابت به‌گمان این‌که پیش از اذان صبح بیدار مى‌‌شود و غسل مى‌‌کند، به خواب رود و تا هنگام اذان بیدار نشود،‌ قضاى آن روز بر او واجب نیست.

320. اگر به سبب بى‌اطلاعى از حکم شرعى، کارى را انجام دهد که روزه را باطل مى‌‌کند ـ مثل این‌که نمى‌‌دانست خوردن دارو نیز مانند سایر خوردنى‌ها روزه را باطل مى‌‌کند و در روز ماه رمضان دارو خورد ـ روزه‌اش باطل است و باید آن را قضا کند ولى کفاره بر او واجب نیست.

321. اگر به جهتى باطل کردن روزه براى او جایز یا واجب شود، مانند این‌که او را مجبور کنند کارى که روزه را باطل مى‌‌کند انجام دهد، یا براى نجات جان غریق خود را در آب بیندازد، در این صورت کفاره بر او واجب نیست ولى باید قضاى آن روز را به‌جا آورد.
322. کفاره‌ى روزه‌ى ماه رمضان، در شرع اسلام، یکى‌ از این سه چیز است: آزاد کردن یک برده، دو ماه روزه گرفتن، شصت فقیر را غذا دادن. و چون در این دوران ظاهراً برده‌اى وجود ندارد که بتوان آزاد کرد، مکلّف باید یکى از آن دو کار دیگر را انجام دهد.

323. غذا دادن به شصت فقیر را مى‌‌توان به دو صورت انجام داد: این‌که با غذاى آماده آنان را سیر کند، یا این‌که به هر نفر باندازه 750 گرم (یک مدّ) گندم یا آرد یا نان یا برنج یا مانند اینها بدهد.

324. اگر هیچ‌یک از سه وظیفه‌‌اى را که مخیَر میان آنها است، نتواند انجام دهد، باید به هر تعداد فقیر که قادر است، غذا بدهد و احتیاط آن است که استغفار نیز بکند. و اگر به هیچ‌وجه قادر بر دادن غذا به فقرا نیست کافى است که استغفار کند، یعنى با دل و زبان بگوید: استغفرالله (از خداوند بخشایش مى‌‌طلبم).

325. کسى که بخاطر عدم توانایى بر روزه و غذا دادن به فقیر، وظیفه‌اش استغفار است، اگر بعدها تمکن پیدا کرد که روزه بگیرد یا به فقرا غذا دهد، احتیاط آن است که این کار را بکند، اگرچه کفایت استغفار، بعید نیست.

326. کسى‌ که مى‌‌خواهد دو ماه کفاره‌ى روزه‌ى ماه رمضان را بگیرد باید یک ماه تمام و حداقل یک روز از ماه دوم را پى در پى بگیرد. و اگر بقیه‌ى ماه دوم پى در پى نباشد اشکال ندارد.
327. زنى که مى‌‌خواهد شصت روز روزه کفاره بگیرد و در اثناء به روزهاى عادت ماهانه و امثال آن مى‌‌رسد پس از پایان آن روزها مى‌‌تواند بقیه‌ى روزه‌ها را بگیرد و لازم نیست آنها را از سر بگیرد.

328. اگر کسى با آمیزش جنسى حرام یا خوردن و نوشیدن حرام، روزه‌ى خود را در ماه رمضان بشکند، بنابر احتیاط هر سه کفاره (آزاد کردن برده، شصت روز روزه، غذا دادن به شصت فقیر) با هم بر او واجب مى‌‌شود. و اگر هر سه برایش ممکن نباشد هر کدام را که ممکن است باید ادا کند. اگر چه واجب نبودن این احتیاط بعید نیست.

329. اگر روزه‌دار، کارى را که باطل کننده‌ى روزه است، در یک روز بیش از یک بار انجام دهد، فقط یک کفاره بر او واجب مى‌‌شود بلى، اگر این کار، آمیزش جنسى یا استمناء باشد احتیاط واجب آن است که به عدد دفعات آمیزش جنسى یا استمناء کفاره بدهد.

330. اگر چیزى از اندرون روزه‌دار به دهان او برگردد، نباید آن را دوباره فرو برد، و اگر عمداً فرو برد قضا و کفاره بر او واجب مى‌‌شود.

331. اگر نذر کند که روز معیّنى را روزه بگیرد، چنانچه در آن روز عمداً روزه نگیرد یا روزه‌اش را باطل کند باید کفاره بدهد و کفاره‌ى نذر همان کفاره‌ى قسم* است.

* كفاره قسم سیر كردن ده فقیر یا پوشانیدن آن‌هاست.

332. اگر روزه‌دار به گفته‌ى کسى که مى‌‌گوید مغرب شده و اعتماد به گفته‌ى او نیست، افطار کند و سپس بفهمد که مغرب نبوده، قضا و کفاره بر او واجب مى‌‌شود.

333. کسى که عمداً روزه‌ى خود را باطل کرده اگر پس از آن به سفر برود کفاره از او ساقط نمى‌‌شود.

334. کسى که کفاره بر او واجب شده، لازم نیست که آن را فوراً بدهد، ولى نباید آن را به قدرى تأخیر بیندازد که کوتاهى در اداى واجب شمرده شود.

335. کفاره‌ى واجب را اگرچند سال بگذرد و ندهد، چیزى بر آن اضافه نمى‌‌شود.

336. کسى که براى کفاره‌ى روزه مى‌‌خواهد به شصت فقیر غذا دهد (به شرحى که در مسائل قبل گفته شد) اگر به شصت فقیر دسترسى دارد نمى‌‌تواند سهم دو نفر یا بیشتر را به یک نفر بدهد، بلکه لازم است به تمام شصت نفر به اندازه‌ى سهم هر یک غذا بدهد. البته مى‌‌تواند به عدد افراد خانواده‌ى شخص فقیر مقدار سهم آنان را به او واگذار کند و او آن را مصرف آنان نماید. و در فقیر تفاوتى میان بچه و بزرگ و زن و مرد نیست.

337. کسى که براى قضاى ماه رمضان روزه گرفته، اگر بعد از ظهر عمداً روزه‌ى خود را باطل کند باید ده فقیر را غذا بدهد و اگر نمى‌‌تواند سه روز روزه بگیرد.

تفاوت کفاره افطار عمدى با کفاره مریض
338. آیا كفّاره افطار عمدى روزه، با كفّاره مریض تفاوت دارد؟
ج) آرى، در دو مورد با هم تفاوت دارد: 1. در مقدار، 2. در مصرف. در كفّاره افطار عمدى روزه، باید براى هر روز شصت فقیر را سیر كند (یا به هر كدام یك مدّ طعام بدهد) و یا دو ماه روزه بگیرد. اما در كفّاره مریض، اگر بیمارى تا رمضان آینده ادامه داشته باشد، باید براى هر روز یك مدّ طعام به فقیر بدهد.
در كفّاره افطار عمدى، اگر به شصت فقیر دسترسى دارد، نمى‌‏تواند به هر كدام از آنها بیشتر از یك مدّ طعام بدهد؛ ولى در كفّاره مریض این امر لازم نیست.


كفاره افطار عمدى روزه قضا
339. شخصى ده روز روزه بر عهده دارد و در روز بیستم شعبان شروع به روزه گرفتن مى‌‏کند، آیا در این صورت مى‌‏تواند عمداً روزه خود را قبل یا بعد از زوال، افطار کند؟ در صورتى که قبل یا بعد از زوال افطار نماید، چه مقدار کفّاره دارد؟
ج) در فرض مذکور بنابر احتیاط افطار عمدى براى او جایز نیست و اگر عمداً افطار کند، در صورتى که قبل از زوال باشد غیر از کفاره تأخیر کفّاره‌‏اى بر او واجب نیست و اگر بعد از زوال باشد، کفّاره بر او واجب است که عبارت است از غذا دادن به ده مسکین، و در صورت عدم تمکن، واجب است سه روز روزه بگیرد.

روزه نگرفتن در ماه رمضان
340. فردى که به مدت صد و بیست روز روزه نگرفته، چه وظیفه‌‏اى دارد؟ آیا باید براى هر روز شصت روز روزه بگیرد؟ و آیا کفّاره بر او واجب است؟
ج) قضاى آن‌چه از ماه رمضان از او فوت شده، بر او واجب است، و اگر افطار عمدى و بدون عذر شرعى بوده، علاوه بر قضا، کفّاره هر روز هم واجب است که عبارت است از شصت روز روزه یا اطعام شصت فقیر و یا دادن شصت مد طعام به شصت مسکین که سهم هر کدام یک مدّ است.

انجام مُفطر در محل اقامت
341. مسافرى قصد اقامت ده روز داشته ولى از اقامت منصرف مى‌‌شود و تصمیم مى‌‌گیرد قبل از حلول ماه رمضان به شهرش برگردد ولى به‌خاطر تأخیر وسایل نقلیه نمى‌‌تواند برگردد و ماه رمضان در همان شهرى كه مسافر بوده حلول مى‌‌كند. اگر این شخص در محل اقامت فعلى مُفطرى انجام دهد، چه حكمى‌ دارد؟
ج) اگر بعد از اینكه اقامت ده روز وى تحقق یافته (به این‌كه پس از قصد اقامت یك نماز چهار ركعتى خوانده باشد) روزه بر او واجب است و جایز نیست كارى كه روزه را باطل مى‌‌كند انجام دهد، و اگر چنین كارى كرد، كفّاره (شصت روز روزه یا اطعام شصت فقیر) بر او واجب مى‌‌شود؛ اما اگر قبل از استقرار اقامت و حكم كامل خواندن نماز از اقامتش منصرف شد، چیزى به عهده‌اش نیست.

باطل كردن روزه با محرّمات
342. حکم کسى که با آمیزش جنسى حرام یا استمنا یا خوردن و نوشیدن حرام روزه خود را در ماه رمضان باطل نموده چیست؟
ج) در فرض مرقوم باید شصت روز روزه بگیرد و یا شصت مسکین را اطعام نماید و احتیاط مستحبّ آن است که هر دو را انجام دهد.

343. اگر مکلّف علم داشته باشد به این‌که استمنا روزه را باطل مى‌‏کند، ولى عمداً آن را انجام دهد، آیا کفّاره جمع بر او واجب مى‌‏شود؟
ج) اگر منى هم از او خارج شود، کفّاره جمع بر او واجب نمى‌‏شود لکن احتیاط مستحبّ آن است که کفّاره جمع بپردازد.

تكرار مبطلات روزه
344. انسان روزه دارى که در یک روز بیش از یکبار کارى که روزه را باطل مى‌‏کند انجام دهد وظیفه‌‏اش چیست؟
ج) فقط یک کفّاره بر او واجب مى‌‏شود، بلى اگر این کار آمیزش جنسى یا استمنا باشد احتیاط واجب آن است که به عدد دفعات آمیزش جنسى یا استمنا کفّاره بدهد.

قى كردن عمدى
345. آیا قى كردن عمدى موجب كفّاره است؟
ج) قَى موجب كفّاره است.

****************************************************************************************

کیفیت اداى کفّاره

فوریت در اداى کفّاره
346. آیا کفّاره روزه باید فوراً ادا شود یا مى‌‌توان در طول زمان آن را بجا آورد؟
ج) دادن كفاره ـ چه از نظر مالى یا روزه ـ واجب فورى نیست بلكه براى انجام آن حتى در آینده فرصت دارید لكن نباید مورد غفلت قرار گیرد.

به‌هم خوردن توالى در روزه کفّاره
347. بر اینجانب 60روز، روزه (كفّاره واجب) واجب بود. در 31 روز اول، روز 29 مصادف با عید قربان گردید كه روزه در آن روز حرام است و دیگر ادامه ندادم. آیا مى‌‌توانم این چند روز روزه را به عنوان روزه‌هاى غیرمتوالى گرفته و 31 روز روزه متوالىِ دیگر بجا آورم؟
ج) اگر روز سى‌ام و سى و یکم را متوالیاً روزه نگرفته‌اید روزه‌هاى قبلى صحیح نیست بلکه باید ترتیب حفظ شود یعنى اول روزه‌هاى مشروط به توالى را بگیرد و سپس روزه‌هاى غیر مشروط به توالى را.

شک در تکمیل توالى کفّاره
348. در ماه مبارک رمضان، روزه‌ى یک روز من باطل شد که باید به‌جاى آن 61 روز کفاره‌ى آن را بگیرم که 30 روز آن پشت سرِ هم باشد. من همه روزه‌هاى کفّاره را گرفته‌ام امّا مطمئن نیستم که 30 روز پشت سرِ هم گرفته‌ام یا 31 روز. اکنون تکلیف من چیست؟
ج) اگر روزه‌هاى کفاره را گرفته‌اید، و در وقت روزه‌گرفتن متوجّه بودید که 31 روز آن باید پشت سرِ هم باشد، شک و تردیدِ فعلى اعتبار ندارد.

ترتیب بین قضا و كفاره روزه
349. آیا رعایت ترتیب بین قضا و کفّاره، در کفّاره روزه واجب است یا خیر؟
ج) واجب نیست.

350. آیا قضاى روزه ماه رمضان و كفّاره آن، باید پى در پى انجام گیرد؟
ج) لازم نیست قضاى روزه‌ها پى در پى باشد؛ ولى در كفّاره ـ چنانچه گرفتن دو ماه روزه را اختیار كند ـ باید یك ماه تمام و یك روز آن را از ماه دیگر پى در پى بگیرد.

كیفیت محاسبه مدَت ماه در کفاره
351. نحوه محاسبه مدّت ماه براى كفاره روزه چگونه است؟
ج) اگر از اول ماه قمرى شروع به روزه گرفتن كرد، دو ماه قمرى ـ هرچند كمتر از سى روز ـ كفایت مى‌‌كند و همچنین اگر مثلاً از روز هفتم ماه قمری شروع کرد تا پایان روز ششم از ماه سوم کفایت می‌‌کند و در غیر آن باید 60 روز روزه بگیرد.

پرداخت كفّاره به‌صورت قسطى
352. از چند سال گذشته كفّاره روزه بدهكار هستم. آیا مى‌‌توانم در طول سال در چند نوبت آن را پرداخت كنم؟
ج) مانع ندارد.

تأخیر در اداى كفّاره
353. كسى كه كفّاره روزه را تا چند سال به تأخیر اندازد، آیا چیزى بر مقدار آن افزوده مى‌‏شود؟
ج) خیر، چیزى بر آن افزوده نمى‌‏شود.

ناتوانى از اداى كفّاره
354. شخصى به مدت ده سال بر اثر جهل نماز نخوانده و روزه نگرفته است، فعلاً توبه نموده و به سوى خدا بازگشته و تصمیم بر جبران آن‌ها گرفته است، ولى توانایى قضاى همه روزه‌هاى فوت شده را ندارد و مالى هم ندارد که با آن کفّاره‌هایش را بپردازد، آیا صحیح است که فقط به استغفار اکتفا کند؟
ج) قضاى روزه‌هاى فوت شده در هیچ صورتى ساقط نمى‌‏شود، و نسبت به کفّاره افطاره عمدى روزه ماه رمضان، چنانچه قدرت بر روزه دو ماه و یا اطعام شصت مسکین براى هر روز نداشته باشد، باید به هر تعداد فقیر که قادر است غذا بدهد و احتیاط آن است که استغفار نیز بکند و اگر به هیچ وجه قادر به دادن غذا به فقرا نیست فقط کافى است که استغفار کند یعنى با دل و زبان خود بگوید: «استغفرالله (از خداوند بخشایش مى‌‏طلبم)».

355. اگر کسى به علت ضعف و بیمارى نتواند به ازاى هر روز روزه‌اى که باطل کرده 60 روز روزه قضاى آن را به‌جا آورد و به‌طور مستقل هم درآمدى نداشته باشد که کفاره آن را بپردازد، وظیفه او چیست؟
ج) قضاى روزه واجب است و نسبت به کفّاره‌ى افطار عمدى حكم آن در پاسخ مسأله 354 گذشت.


توانایى بر اداى كفاره بعد از استغفار به‌جاى آن
356. من به علّت عدم قدرت مالى و بدنى نتوانستم براى انجام کفّاره‌هایى که بر من واجب شده بود روزه بگیرم و یا به مساکین اطعام نمایم و در نتیجه، استغفار نمودم لکن به لطف الهى اکنون توان روزه گرفتن یا اطعام نمودن دارم، وظیفه‌‏ام چیست؟
ج) در فرض مرقوم، انجام کفّاره لازم نیست گر چه احتیاط مستحبّ آن است که انجام داده شود.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

فدیه و كفاره‌ى تأخیر

ملاک در اطعام مسکین در فدیه
357. علما نسبت به چهار گروه مى‌‌فرمایند باید فدیه پرداخت كرد: پیرمرد، پیرزن، ذوالعطاش، حامل و مرضعه. حال بعض علماء مى‌‌فرمایند: «لا یجزى الاشباع عن المدَ فی الفدیة» سیركردن فقیر كافى نیست و باید یك مدّ طعام به فقیر تملیك كرد همچنان كه در آیه 184 بقره ‎فرموده: «فدیة طعام مسكین» و نفرموده اطعام مسكین. نظر حضرت عالى چیست؟
ج) كسانى كه در ماه رمضان مجاز به افطار روزه هستند ولکن باید براى هر روز فدیه بدهند، در دادن فدیه در این موارد سیر کردن فقیر کافى نیست بلکه باید یک مدّ طعام براى هر روز به فقیر بدهند.

فدیه و كفاره تأخیر زن باردار و شیرده
358. من به لطف خداوند متعال داراى فرزندى هستم که شیرخوار است. ان شاء الله به‌زودى ماه مبارک رمضان فرا خواهد رسید. در حال حاضر مى‌‏توانم روزه بگیرم ولى در صورت روزه گرفتن، شیرم خشک خواهد شد. با توجه به این‌که داراى بنیه ضعیفى هستم و کودکم هر ده دقیقه شیر مى‌‏خواهد، چه وظیفه‌‏اى دارم؟
ج) اگر به دلیل کم یا خشک شدن شیرتان بر اثر روزه، خوف ضرر بر طفل خود داشته باشید، روزه‏تان را افطار کنید، ولى براى هر روزى باید یک مدّ طعام به فقیر بدهید و قضاى روزه را هم بعداً به‌جا آورید.

359. آیا زنى كه به بچه شیر مى‌‌دهد و روزه براى او ضرر دارد اگر روزه نگیرد بعداً باید كفاره نیز بدهد یا نه؟
ج) اگر خوف ضرر براى بچه باشد باید به مقدار هر روزى که روزه را افطار مى‌‌کند، یک مدّ طعام (تقریباً 750 گرم گندم یا نان یا برنج و یا مانند آن) به فقیر بپردازد و روزه را نیز قضا کند. ولى اگر خوف ضرر براى خودش باشد حکم مریض را دارد.

360. اگر زن باردار یا شیرده، در صورت ترس بر خودش یا فرزندش روزه را ترك كند و عذرش تا ماه رمضان آینده ادامه داشته باشد، آیا براى هر روز دو فدیه بر آنان واجب است یا یك فدیه كافى است؟
ج) با فرض استمرار عذرش تا ماه رمضان سال بعد، بیش از یك فدیه بر او واجب نیست.

361. زنى در دو سال متوالى در ماه مبارک رمضان حامله بوده و قدرت روزه گرفتن در آن ایام را نداشته است، ولى در حال حاضر توانایى روزه گرفتن را دارد، حکم او چیست؟ آیا کفّاره جمع بر او و اجب است یا فقط قضاى آن را باید به جا آورد؟ تأخیر او در قضاى روزه چه حکمى‌ دارد؟
ج) اگر بر اثر عذر شرعى روزه ماه رمضان را نگرفته، فقط قضا بر او واجب است، و درصورتی که عذر او در خوردن روزه خوف از ضرر روزه بر جنین یا کودکش بوده، باید علاوه بر قضا، براى هر روز یک مدّ طعام به عنوان فدیه بپردازد، و اگر قضا را بعد از ماه رمضان تا ماه رمضان سال بعد، بدون عذر شرعى به تأخیر انداخته، فدیه دیگرى هم بر او واجب است یعنى باید براى هر روز یک مدّ طعام به فقیر بدهد. و در صورتی که عذر او خوف ضرر برای خودش بوده، حکم سایر موارد خوف ضرر را دارد که در صورت استمرار این خوف تا ماه رمضان سال بعد، قضا از وی ساقط است و فقط فدیه (یک مدّ طعام) بر او واجب است.

362. زنى به علت باردارى و نزدیکى وقت زایمان، نمى‌‏تواند روزه بگیرد و مى‌‏داند که باید آن‌ها را بعد از زایمان و قبل از ماه رمضان آینده قضا نماید، اگر به‌طور عمدى یا غیرعمدى تا چند سال روزه نگیرد، آیا فقط کفّاره همان سال بر او واجب است یا آن‌که کفّاره تمام سال‌هایى که روزه را به تأخیر انداخته، واجب است؟
ج) فدیه تأخیر قضاى روزه ماه رمضان هرچند به مدت چند سال هم به تأخیر افتاده باشد، یک‌بار واجب است و آن عبارت است از یک مدّ طعام براى هر روزى، و فدیه هم زمانى واجب مى‌‏شود که تأخیر قضاى روزه ماه رمضان تا ماه رمضان دیگر بر اثر سهل‌انگارى و بدون عذر شرعى باشد، ولى اگر به‌خاطر عذرى باشد که شرعاً مانع صحّت‏ روزه است، فدیه‌‏اى ندارد.

استمرار عذر سفر از ماه رمضان تا رمضان آینده
363. کسانى که در ماه رمضان براى انجام وظیفه دینى در مسافرت هستند و به همین دلیل نمى‌‏توانند روزه بگیرند، اگر در حال حاضر بعد از چند سال تأخیر، بخواهند روزه بگیرند، آیا پرداخت کفّاره بر آن‌ها واجب است؟
ج) اگر قضاى روزه ماه رمضان را به علت استمرار عذرى که مانع روزه گرفتن است، تا ماه رمضان سال آینده به تأخیر انداخته باشند، قضاى روزه‌هایى که از آنان فوت شده کافى است، و واجب نیست براى هر روزى یک مدّ طعام فدیه بدهند، هرچند احتیاط در جمع بین قضا و فدیه است. ولى اگر تأخیر در قضاى روزه به‌خاطر سهل‏انگارى و بدون عذر باشد، جمع بین قضا و فدیه بر آن‌ها واجب است.

کفّاره روزه مریض
364. من حدود سه سال به علت بیمارى و مصرف قرص از روزه گرفتن معاف بوده‌ام و به همین علت نمى‌‌توانستم قضاى روزه را بجا بیاورم. فدیه را نیز نپرداختم. اما امسال بحمدالله سلامتى حاصل شد و توانایى پرداخت فدیه را نیز دارم مى‌‌خواستم ببینم در مورد سه سال گذشته وظیفه من چیست؟ (لازم به ذكر است كه قبلاً تحت تكفل پدر بوده‌ام اما از اول سال 84 استخدام شركتى شده‌ام).
ج) براى روزه‌هایى که در ماه رمضان به جهت بیمارى افطار نموده و تا رمضان سال بعد هم این بیمارى ادامه داشته، هر روز یک مدّ (حدود 750 گرم) طعام به عنوان فدیه به فقیر بپردازید و قضاى آن روزه‌ها واجب نیست مگر ماه رمضان آخر در صورتى که پس از آن سلامتى حاصل و قدرت برگرفتن روزه‌هاى قضاى آن را داشته باشید که در این صورت اگر تا رمضان سال بعد، قضاى روزه‌ها را نگرفته باشید علاوه بر دادن مدّ طعام باید قضاى آن را نیز بگیرید.

365. مادرم تقریباً سیزده سال بیمار بود و به همین دلیل نمى‌‏توانست روزه بگیرد. من دقیقاً اطلاع دارم که علت روزه نگرفتن او احتیاج به مصرف دارو بوده است، امیدواریم ما را راهنمایى فرمایید که آیا قضاى روزه‌ها بر او واجب است؟
ج) اگر ناتوانى او از روزه گرفتن بر اثر بیمارى بوده، قضا ندارد.

366. كسى كه چند سال مریض بوده و نتوانسته روزه ماه رمضان و قضاى آن را به جا آورد، تكلیفش چیست؟
ج) در سالى كه بهبود یابد، اگر تا رمضان آینده به مقدار قضا وقت داشته باشد، باید قضاى سال آخر را به جا آورد؛ ولى قضاى سال‌‏هاى گذشته لازم نیست و تنها باید براى هر روز، یك مد طعام به فقیر بدهد.

منع چشم پزشك از روزه
367. من از عینک طبى استفاده مى‌‏کنم و در حال حاضر چشمانم بسیار ضعیف است. هنگامى‌ که به پزشک مراجعه کردم به من گفت که اگر براى تقویت چشمانم تلاش نکنم، ضعیف‏تر خواهند شد، بنا بر این اگر از روزه ماه رمضان معذور باشم، چه وظیفه‌‏اى دارم؟
ج) اگر روزه براى چشمان شما ضرر دارد، واجب نیست روزه بگیرید، بلکه واجب است افطار کنید و اگر بیمارى شما تا ماه رمضان آینده استمرار پیدا کرد، قضاى روزه بر شما واجب نیست، ولى واجب است که عوض هر روز یک مدّ طعام به فقیر بدهید.

تأخیر در پرداخت فدیه
368. اگر بر فدیه چند سال بگذرد، حکم آن چیست؟ آیا چیزى بر آن افزوده مى‌‌شود؟
ج) چیزى بر آن افزوده نمى‌‌شود، ضمن آنکه دادن فدیه واجب فورى نیست.

مسئول پرداخت فدیه زن بیمار
369. زنى به علت بیمارى از روزه گرفتن معذور است و قادر بر قضا کردن آن‌ها تا ماه رمضان سال آینده هم نیست، در این صورت آیا کفّاره بر او واجب است یا بر شوهرش؟
ج) اگر افطار روزه ماه رمضان از جهت بیمارى و تأخیر قضاى آن هم از جهت ادامه بیمارى بوده است، براى هر روز یک مدّ طعام به عنوان فدیه بر خود زن واجب است و چیزى بر عهده شوهرش نیست.
*****************************************************************************************************

مصرف كفّاره روزه

دادن كفّاره به واجب النفقه
370. آیا كفّاره روزه را مى‌‏توان به واجب النفقه پرداخت؟
ج) كفّاره روزه را نمى‌‏توان به واجب النفقه داد؛ ولى پرداخت آن به خویشاوندان فقیر اشكال ندارد.

پرداختن کفاره به سید
371. آیا غیر سید، مى‌‏تواند كفّاره روزه را به سید بدهد؟
ج) آرى، اشكال ندارد؛ ولى بهتر است، به سید ندهد.

مصرف كفّاره در امور فرهنگى
372. آیا كفّاره روزه را مى‌‏توان در امور فرهنگى، جشن ازدواج و مانند آن صرف كرد؟
ج) خیر، صرف آن در این امور جایز نیست و باید با آن فقیران را اطعام كرد.

طریقه اطعام فقیر در کفّاره
373. آیا در كفاره‌اى كه باید 60 فقیر را اطعام کرد، مى‌‌شود به یك فقیر 60 مرتبه غذا داد؟ یا پول آن را به یك فقیر داد تا با آن براى خود طعام تهیّه كند؟
ج) نمى‌تواند یك فقیر را بیش از یك بار سیر نماید یا به او بیش از یك مدّ طعام بپردازد.

374. آیا دادن پول یک مدّ طعام به فقیر تا با آن غذایى براى خودش بخرد، کافى است؟
ج) اگر اطمینان داشته باشد که فقیر به وکالت از او طعام خریده و سپس آن را به عنوان کفّاره قبول مى‌‏کند، اشکال ندارد.

دادن ماکارونى به جاى نان
375. آیا به جاى نان مى‌‌توان ماکارونى که از جنس نان است به عنوان کفّاره به مستمندان داد؟
ج) مانعى ندارد.

پرداخت اجرت آشپزى براى اطعام فقرا از كفاره
376. اگر شخصى وکیل در غذا دادن به عده‌‏اى از مساکین شود، آیا مى‌‏تواند اُجرت کار و پختن غذا را از اموالى که به عنوان کفّاره به او داده شده است، بردارد؟
ج) مطالبه اجرت کار و پخت غذا براى وى جایز است، ولى نمى‌‏تواند آن را بابت کفّاره حساب نماید و یا از اموالى که باید به عنوان کفّاره به فقرا داده شود، بردارد.

قضاى نماز و روزه ترک شده و كفّاره آن
377. اینجانب متأسفانه به دلیل كاهلى و... نتوانستهام برخى از روزه و نمازهاى سال‌هاى قبل را قضا نمایم اكنون و در حال حاضر چگونه مى‌‌توانم قضاى روزه‌ها و نمازها را به جاى آورم؟
ج) روزه‌هایى كه از روى عذر خوردهاید قضاى آن واجب است و در فرض مذكور كه تا رمضان آینده قضا نكردهاید واجب است علاوه بر قضا براى هر روز یك مدّ طعام (هفتصد و پنجاه گرم گندم، جو، آرد و مانند آن را) به فقیر بدهید و روزه‌هایى كه عمداً نگرفتید واجب است ضمن قضاى آنها براى هر روز یا شصت روز روزه بگیرید یا شصت مسكین را اطعام كنید. چنانچه در شهر خود دسترسى به شصت فقیر ندارید واجب است كفاره را به شهر دیگرى ببرید و اگر آن هم میسّر نیست واجب است منتظر بمانید تا در آینده به شصت فقیر در شهر خود دسترسى پیدا كنید. و اگر كمتر از عددى كه مى‌خواهید وجود داشت، مى‌توانید بطور مكرر طعام را به آنان بدهید تا عدد را تكمیل كنید و احتیاط آن است كه تكرار را در ایام متعدد انجام دهید.و اما نمازهایى كه به هر جهت فوت شده واجب است قضا شود و كفاره ندارد.

کفّاره زمان کودکى
378. اگر در زمان كودكى در منزل پدرى كفّاره روزه شامل فرد شود، دادن كفّاره بر عهده كیست؟
ج) بر شخص نابالغ کفّاره واجب نیست و اگر بالغ شده و کفّاره به عهده او آمده، باید خودش بپردازد ولى اداى آن فورى نیست.

كفاره روزه پدر بعد از فوت
379. اگر شخصى فوت کند، چه کسى باید کفّاره روزه او را بپردازد؟ آیا بر پسران و دختران وى دادن کفّاره واجب است یا شخص دیگرى هم مى‌‏تواند آن را بدهد؟
ج) کفّاره روزه که بر پدر واجب است، اگر به نحو تخییرى بوده است، یعنى وى هم توانایى روزه گرفتن را داشته و هم اطعام را، در این صورت اگر بتوان آن را از تَرَکه خارج کرد، از آن برداشت مى‌‏شود و در غیر این صورت بنا بر احتیاط بر پسر بزرگتر واجب است که روزه را بگیرد.




دسته بندی : ماه رمضان ,

        آدابی
      10:19 ق.ظ -  پنجشنبه 4 تیر 1394